Części zamienne z druku 3D
Czy można wydrukować w 3D część zamienną, której już nie ma w sprzedaży?
Tak, w wielu przypadkach: gdy pęknie plastikowy zatrzask, pokrętło albo uchwyt, a producent nie sprzedaje już tej części osobno, można ją odtworzyć w druku 3D. Sprawdza się to przy częściach, które mają utrzymać kształt (pokrętła, uchwyty, pokrywki, zatrzaski, nóżki, prowadnice), a nie przy takich, które pracują w wysokiej temperaturze, pod dużym obciążeniem, pod ciśnieniem wody albo pod napięciem. Drukuje ją maker: osoby i pracownie z drukarkami 3D, które dostają twój projekt i przysyłają swoją cenę. Nie potrzebujesz pliku 3D: na podstawie zdjęć części obok linijki i trzech, czterech wymiarów maker ją wymodeluje. Na Fabrishare dodajesz projekt bezpłatnie, a mediana czasu do pierwszej oferty to 1,6 h; dla orientacji mała część kosztuje około 11 € (5 €–18 €), bez VAT i kosztów wysyłki. Jeśli masz drukarkę 3D, niżej opisujemy, jak zrobić na niej część samodzielnie.
Jakie części zamienne można wydrukować w 3D
Praktyczna zasada: plastikowe części bez funkcji bezpieczeństwa, które nie nagrzewają się stale.
Sprawdzają się
- Zatrzaski, uchwyty, haczyki i pokrywki
- Pokrętła, kółka, rączki i przyciski
- Łączniki do mebli, nóżki, zaślepki i dystanse
- Elementy obudów, klapki baterii i adaptery
- Koła zębate i mechanizmy pod małym obciążeniem
Lepiej nie drukować
- Części odpowiedzialne za bezpieczeństwo: hamulce, elementy konstrukcyjne, zabezpieczenia przed dziećmi
- Części przy gazie, napięciu sieciowym albo grzałkach
- Części mające kontakt z żywnością, jeśli materiał nie jest do tego dopuszczony
- Części kopiujące logo albo chroniony wzór producenta
Jak zdobyć część zamienną krok po kroku
Zdobycie części zamiennej z druku 3D to pięć kroków, od zidentyfikowania części po jej przetestowanie:
- 1
Zidentyfikuj urządzenie i część
Zapisz markę, model i, jeśli jest, numer katalogowy części. Najpierw zapytaj producenta albo sklep z częściami: czasem oryginał wciąż jest dostępny i to najprostsze rozwiązanie.
- 2
Poszukaj gotowego pliku
Na Printables czy Thingiverse są tysiące części zamiennych. Szukaj po modelu albo numerze katalogowym i sprawdź wymiary oraz licencję.
- 3
Nie ma pliku? Zmierz część
Suwmiarką zmierz to, co ważne (otwory, rozstaw śrub, grubości), i zrób zdjęcia z każdej strony z linijką obok. Jeśli część jest pęknięta, sklej ją prowizorycznie. Na tej podstawie maker ją wymodeluje.
- 4
Wybierz materiał
Do części funkcjonalnej makerzy zwykle wybierają PETG: jest wytrzymały, nadaje się do codziennego użytku i łatwo go dobrze wydrukować. Do czegoś, co dostaje uderzenia albo może spaść, jak obudowa pilota, ABS wytrzyma więcej; ale ABS trudno się drukuje: wymaga zamkniętej komory z kontrolowaną temperaturą, a nie każdy maker ją ma. Dlatego większość ofert przychodzi w PETG: nie dlatego, że ABS jest gorszy, tylko dlatego, że PETG niezawodnie wychodzi dobrze. ASA zachowuje się jak ABS i do tego jest odporny na słońce (na zewnątrz), TPU jest do części elastycznych, a nylon (PA12, w SLS albo MJF) do mechanizmów pod dużym obciążeniem. PLA tylko do części bez obciążenia i bez ciepła.
- 5
Zleć wydruk i przetestuj
Najpierw zamów jedną część i sprawdź, czy pasuje. Jeśli tak, możesz zamówić drugą na zapas.
Masz drukarkę 3D? Jak samodzielnie wydrukować część zamienną
Jeśli już drukujesz, możesz zrobić część w domu. Trudne jest nie drukowanie, tylko wymodelowanie jej z właściwymi wymiarami. Tak robią to makerzy z sieci:
- Zmierz suwmiarką: średnice otworów i osi, rozstaw śrub i grubość ścianek. Jeśli część jest pęknięta, przed pomiarem sklej ją.
- Najpierw poszukaj pliku: na Printables albo Thingiverse, po marce, modelu albo numerze części.
- Jeśli go nie ma, wymodeluj część: do prostych zatrzasków, pokrywek i uchwytów wystarczy Tinkercad, do pasowań i gwintów FreeCAD albo Fusion.
- Zostaw luz na pasowaniach, od 0,2 do 0,3 mm w FDM, i najpierw wydrukuj próbkę samego fragmentu, który ma pasować.
- Drukuj z PETG, z co najmniej 4 obrysami i warstwami ułożonymi tak, żeby obciążenie ich nie rozdzielało. PLA tylko wtedy, gdy część nie pracuje pod obciążeniem ani w cieple.
Części zamienne do AGD
Przy pralkach, zmywarkach, lodówkach czy odkurzaczach obowiązuje wszystko powyżej, z dwoma zastrzeżeniami:
Pliki producentów to akcesoria, nie części zamienne
Niektórzy producenci publikują własne pliki: Miele w ramach programu „3D4U” udostępnia darmowe pliki na Thingiverse. Ale to akcesoria, jak nasadka zbierająca kurz na rurę odkurzacza czy separator drobnych elementów, a nie części zamienne. Do części, która się zepsuła, zwykle nie ma pliku: wtedy trzeba ją zmierzyć (krok 3).
Jakie dane urządzenia podać
Markę, model, rok i dane z tabliczki znamionowej; w urządzeniach Bosch czy Siemens to numer E-Nr. Tabliczka jest zwykle na krawędzi drzwi, na ramie albo na wewnętrznej ściance bocznej. Dzięki temu można sprawdzić, czy część jest jeszcze w sprzedaży, a maker wie dokładnie, co odtwarza.
Części do AGD: co można wydrukować w 3D
Co w praktyce idzie nie tak
Zanim powstało Fabrishare, drukowaliśmy sami i popełniliśmy dwa błędy, które wyjaśniają, dlaczego maker czasem proponuje inny materiał niż ten, o który prosisz:
Nóżki regału z PLA
Wydrukowaliśmy je z PLA, bo było szybko i tanio, i nie wytrzymały obciążenia. Od tamtej pory wiadomo: PLA nie nadaje się do części, które dźwigają ciężar. Do tego PETG albo ABS.
Figurka na słońcu
Figurka wydrukowana z PLA została na słońcu i jeszcze tego samego popołudnia była zdeformowana. PLA nie niszczy się na słońcu po miesiącach: mięknie już pierwszego upalnego dnia. Do wszystkiego, co będzie stać na słońcu, ASA albo ABS.
Części na zewnątrz: jaki materiał wytrzyma
Z sieci: prawdziwe naprawy
Dwa zlecenia, które przeszły przez sieć makerów (bez nazwisk):
Łącznik do regału
Uszkodzonej części nie można było kupić osobno. Odtworzono ją w FDM i regał dalej służy.
Części do mebli z druku 3DZamek do kampera
Część funkcjonalna używana codziennie: musiała być wytrzymała, nie ozdobna.
Części do auta, motocykla i kampera
Ile kosztuje część zamienna z druku 3D?
Orientacyjne ceny całego zlecenia, bez VAT i kosztów wysyłki, obliczone kalkulatorem Fabrishare. Jeśli maker musi wymodelować część, projekt jest liczony osobno i pojawia się w jego ofercie.
| Część | Technologia | Przedział | Najczęściej |
|---|---|---|---|
| Mała część zamienna (uchwyt, klips) | FDM | 5 € – 18 € | 11 € |
| Średnia obudowa lub pokrywa | FDM | 8 € – 27 € | 17 € |
| Seria 100 małych części | FDM | 93 € – 309 € | 193 € |
Jak zamówić część zamienną
- 1Dodaj projekt bezpłatnie: plik STL albo zdjęcia z wymiarami i jedno zdanie o tym, do czego służy część.
- 2Twój projekt trafia do makerów z sieci, którzy drukują albo modelują części funkcjonalne.
- 3W mniej niż 24 h dostajesz oferty z ceną, materiałem i czasem realizacji. Wybierasz jedną, a maker drukuje część i wysyła ją do ciebie.
Pytania o części zamienne z druku 3D
Kto wydrukuje mi część zamienną?
Maker z sieci: osoby i pracownie z drukarkami 3D, które dostają twój projekt i przysyłają swoją cenę. Części zamienne i funkcjonalne należą do najczęstszych zapytań: 26 ze 110 zapytań zarejestrowanych w sieci. Dodajesz projekt bezpłatnie, dostają go makerzy, którzy robią części funkcjonalne, i przysyłają oferty z ceną, materiałem i czasem realizacji; mediana czasu do pierwszej oferty to 1,6 h.
Ile kosztuje wydrukowanie części zamiennej?
Dla orientacji około 11 € za małą część, taką jak zatrzask czy uchwyt, i około 17 € za średnią pokrywę, bez VAT i kosztów wysyłki. Jeśli część trzeba wymodelować, projekt jest liczony osobno. Dokładną cenę maker podaje w swojej ofercie.
Nie mam pliku. Czy to i tak możliwe?
Tak. Wyślij zdjęcia z każdej strony z linijką obok i najważniejsze wymiary. Niektórzy makerzy z sieci wymodelują część, a inni mogą ją zeskanować, jeśli im ją wyślesz.
Jaki materiał wybrać?
Do większości części funkcjonalnych PETG: zaproponuje go prawie każdy maker. Jeśli część dostaje uderzenia albo może spaść, ABS wytrzyma więcej, ale wymaga drukarki z zamkniętą komorą, a nie każdy ją ma. ASA na zewnątrz, TPU do części elastycznych, a PLA tylko wtedy, gdy nie ma obciążenia ani ciepła.
Czy wytrzyma tak samo jak oryginał?
Z odpowiednim materiałem często tak, a czasem nawet lepiej. Zależy to od materiału, grubości ścianek i orientacji wydruku. Opisz w projekcie, jakie siły i temperatury część musi wytrzymać.
Jak dokładna jest część?
W FDM typowe odchyłki to od 0,1 do 0,3 mm, a w SLS czy MJF zwykle mniejsze. Przy pasowaniach i gwintach maker zostawia trochę luzu. Dlatego warto najpierw przetestować jedną część.
Czy mogę zlecić odtworzenie części zamiennej?
Jeśli naprawiasz własne urządzenie, czysto funkcjonalna część zwykle nie stanowi problemu. Nie kopiuj natomiast logo, znaków towarowych ani chronionych wzorów. Dodając projekt, potwierdzasz, że masz prawo zlecić wydruk.
Czy można zeskanować pękniętą część w 3D i ją skopiować?
Tak, ale przy małych, geometrycznych częściach (zatrzaski, uchwyty, pokrywki) pomiar i modelowanie zwykle wychodzą dokładniej i taniej: skaner daje siatkę, którą potem trzeba oczyścić i dopasować do wymiarów. Skanowanie opłaca się przy kształtach organicznych albo krzywiznach trudnych do zmierzenia. Niektórzy makerzy z sieci skanują część, jeśli im ją wyślesz.