Onderdeel laten 3D printen
Kun je een onderdeel laten 3D-printen dat niet meer te koop is?
Ja, vaak wel: als een clip, knop of houder van plastic breekt en de fabrikant het onderdeel niet meer los verkoopt, kun je het met 3D-printen laten namaken. Dat werkt goed bij onderdelen die vooral hun vorm moeten houden (knoppen, handgrepen, deksels, clips, poten, geleiders) en niet bij onderdelen die heet worden of veel belasting, waterdruk of stroom te verwerken krijgen. Een maker print het voor je: mensen en werkplaatsen met een 3D-printer die je project ontvangen en je hun prijs sturen. Je hebt geen 3D-bestand nodig: met foto's van het onderdeel naast een liniaal en drie of vier maten tekent een maker het na. Op Fabrishare plaats je je project gratis en de eerste offerte komt na een mediaan van 1,6 uur; ter indicatie kost een klein onderdeel ongeveer € 11 (tussen € 5 en € 18), exclusief btw en verzendkosten. Heb je zelf een 3D-printer, dan lees je verderop hoe je het onderdeel daarmee maakt.
Welke onderdelen je kunt laten printen
De vuistregel: plastic onderdelen zonder veiligheidsfunctie die niet voortdurend warm worden.
Geschikt
- Clips, houders, haken en deksels
- Knoppen, wieltjes, handgrepen en toetsen
- Meubelverbinders, poten, doppen en afstandhouders
- Behuizingsdelen, batterijklepjes en adapters
- Tandwielen en mechanismen met weinig belasting
Liever niet printen
- Veiligheidsonderdelen: remmen, dragende delen, kinderbeveiligingen
- Onderdelen bij gas, netspanning of verwarmingselementen
- Onderdelen die met voedsel in aanraking komen, als het materiaal daar niet geschikt voor is
- Onderdelen die het logo of het beschermde ontwerp van de fabrikant namaken
Zo regel je je onderdeel, stap voor stap
Een 3D-geprint reserveonderdeel regelen gaat in vijf stappen, van het onderdeel opzoeken tot het testen:
- 1
Zoek het apparaat en het onderdeel op
Noteer merk, model en, als het er is, het onderdeelnummer. Vraag het eerst na bij de fabrikant of een onderdelenwinkel: soms is het originele onderdeel nog te koop, en dat is de eenvoudigste oplossing.
- 2
Zoek een kant-en-klaar bestand
Op Printables of Thingiverse staan duizenden reserveonderdelen. Zoek op model of onderdeelnummer en controleer maten en licentie.
- 3
Geen bestand? Meet het onderdeel na
Meet met een schuifmaat de belangrijke maten (gaten, afstanden tussen schroeven, wanddiktes) en maak foto's van alle kanten met een liniaal ernaast. Is het onderdeel gebroken, lijm het dan tijdelijk. Daarmee tekent een maker het na.
- 4
Kies het materiaal
Voor een functioneel onderdeel is PETG de standaard bij makers: sterk, geschikt voor dagelijks gebruik en makkelijk goed te printen. Voor iets dat stoten krijgt of kan vallen, zoals de behuizing van een afstandsbediening, kan ABS meer hebben; maar ABS is lastig te printen: het heeft een gesloten printkamer met geregelde temperatuur nodig, en niet elke maker heeft die. Daarom komen de meeste offertes in PETG: niet omdat ABS slechter is, maar omdat PETG de keuze is die betrouwbaar lukt. ASA gedraagt zich als ABS en kan ook tegen zon (voor buiten), TPU is voor flexibele onderdelen en nylon (PA12, in SLS of MJF) voor zwaar belaste mechaniek. PLA alleen voor onderdelen zonder belasting en zonder warmte.
- 5
Laat het printen en test het
Bestel eerst één onderdeel en controleer of het past. Past het goed, dan kun je meteen een tweede als reserve bestellen.
Zelf een 3D-printer? Zo maak je het onderdeel zelf
Print je al, dan kun je het onderdeel thuis maken. Het lastige is niet het printen, maar het modelleren op de juiste maat. Zo doen de makers in het netwerk het:
- Meet met een schuifmaat: de diameter van gaten en assen, de afstand tussen de schroeven en de wanddikte. Is het onderdeel gebroken, lijm het dan eerst.
- Zoek eerst een bestand: op Printables of Thingiverse, met het merk, het model of het onderdeelnummer.
- Is er geen bestand, teken het dan zelf: Tinkercad is genoeg voor eenvoudige clips, deksels en houders; voor passingen en schroefdraad FreeCAD of Fusion.
- Laat speling bij passingen, 0,2 tot 0,3 mm bij FDM, en print eerst een test van alleen het deel dat moet passen.
- Print in PETG, met 4 of meer perimeters en de lagen zo gericht dat de belasting ze niet uit elkaar trekt. PLA alleen als het onderdeel geen belasting of warmte krijgt.
Onderdelen voor huishoudelijke apparaten
Voor wasmachines, vaatwassers, koelkasten of stofzuigers geldt alles hierboven, met twee bijzonderheden:
Bestanden van fabrikanten zijn accessoires, geen reserveonderdelen
Sommige fabrikanten publiceren eigen printbestanden: Miele biedt met ‘3D4U’ gratis bestanden aan op Thingiverse. Maar dat zijn accessoires, zoals een stofopvanger voor de stofzuigerbuis of een afscheider voor kleine onderdelen, geen reserveonderdelen. Voor het onderdeel dat kapot is, bestaat meestal geen bestand: dan meet je het na (stap 3).
Welke gegevens van het apparaat je nodig hebt
Merk, model, bouwjaar en de gegevens van het typeplaatje; bij apparaten van Bosch, Siemens of Neff het E-Nr. Het typeplaatje zit meestal op de rand van de deur, in het deurkozijn of aan de binnenkant van de zijwand. Daarmee kun je nagaan of het onderdeel nog te koop is, en weet de maker precies wat hij namaakt.
Onderdelen voor huishoudelijke apparaten: wat je kunt laten printen
Wat er in de praktijk misgaat
Voordat Fabrishare bestond, printten we zelf, en daarbij maakten we twee fouten die verklaren waarom een maker je soms een ander materiaal voorstelt dan je vroeg:
Kastpootjes in PLA
We printten ze in PLA omdat dat snel en goedkoop was, en ze hielden de belasting niet. Sindsdien is het duidelijk: PLA is niet geschikt voor onderdelen die gewicht dragen. Daarvoor neem je PETG of ABS.
Een figuur in de zon
Een in PLA geprint figuur bleef in de zon staan en was dezelfde middag al vervormd. PLA veroudert in de zon niet pas na maanden: het wordt op de eerste warme dag al zacht. Voor alles wat in de zon staat, ASA of ABS.
Onderdelen voor buiten: welk materiaal houdt het
Uit het netwerk: echte reparaties
Twee opdrachten die via het makersnetwerk liepen (zonder namen):
Verbinder voor een kast
Het gebroken onderdeel was niet los te koop. Het werd in FDM nageprint en de kast bleef in gebruik.
Meubelonderdelen laten 3D-printenSlot van een camper
Een functioneel onderdeel dat elke dag werkt: het moest sterk zijn, niet decoratief.
Onderdelen voor auto, motor en camper
Wat kost een 3D-geprint onderdeel?
Prijsindicaties voor de complete opdracht, exclusief btw en verzendkosten, berekend met de calculator van Fabrishare. Moet de maker het onderdeel eerst ontwerpen, dan komt het ontwerp erbij en staat dat in zijn offerte.
| Onderdeel | Techniek | Prijsklasse | Meestal |
|---|---|---|---|
| Klein onderdeel (beugel, clip) | FDM | € 5 – € 18 | € 11 |
| Middelgrote behuizing of deksel | FDM | € 8 – € 27 | € 17 |
| Serie van 100 kleine onderdelen | FDM | € 93 – € 309 | € 193 |
Zo laat je je onderdeel printen
- 1Plaats je project gratis: het STL-bestand, of foto's met maten en een zin over waarvoor het onderdeel is.
- 2Je project komt bij de makers in het netwerk die functionele onderdelen printen of ontwerpen.
- 3Binnen 24 uur krijg je offertes met prijs, materiaal en levertijd. Je kiest er één, de maker print het en stuurt het naar je toe.
Vragen over 3D-geprinte onderdelen
Wie print een onderdeel voor me?
Een maker uit het netwerk: mensen en werkplaatsen met een 3D-printer die je project ontvangen en je hun prijs sturen. Reserveonderdelen en functionele onderdelen zijn een van de meest voorkomende aanvragen: 26 van de 110 aanvragen die in het netwerk zijn geregistreerd. Je plaatst je project gratis, de makers die functionele onderdelen maken ontvangen het en sturen offertes met prijs, materiaal en levertijd; de eerste komt na een mediaan van 1,6 uur.
Wat kost het om een onderdeel te laten printen?
Ter indicatie ongeveer € 11 voor een klein onderdeel zoals een clip of houder en ongeveer € 17 voor een middelgroot deksel, exclusief btw en verzendkosten. Moet het onderdeel eerst ontworpen worden, dan komt het ontwerp erbij. De exacte prijs geeft de maker in zijn offerte.
Ik heb geen bestand. Kan het toch?
Ja. Stuur foto's van alle kanten met een liniaal ernaast en de belangrijkste maten. Sommige makers in het netwerk tekenen het onderdeel na, andere kunnen het scannen als je het opstuurt.
Welk materiaal vraag ik?
Voor de meeste functionele onderdelen PETG: dat stellen bijna alle makers voor. Krijgt het onderdeel stoten of kan het vallen, dan kan ABS meer hebben, maar dat vraagt een printer met een gesloten kamer, en niet iedereen heeft die. ASA voor buiten, TPU voor flexibele onderdelen en PLA alleen zonder belasting en zonder warmte.
Is het net zo sterk als het origineel?
Met het juiste materiaal vaak wel, en soms sterker. Het hangt af van het materiaal, de wanddikte en de printrichting. Vertel in het project welke krachten en temperaturen het onderdeel moet verdragen.
Hoe nauwkeurig is het onderdeel?
Bij FDM zijn afwijkingen van 0,1 tot 0,3 mm gebruikelijk, bij SLS of MJF meestal minder. Voor passingen en schroefdraad houdt de maker wat speling aan. Daarom is het slim om eerst één onderdeel te testen.
Mag ik een reserveonderdeel laten namaken?
Om je eigen apparaat te repareren is een puur functioneel onderdeel meestal geen probleem. Wat je niet moet namaken, zijn logo's, merken of beschermde ontwerpen. Bij het plaatsen van het project bevestig je dat je het recht hebt om het te laten printen.
Kan ik het kapotte onderdeel laten 3D-scannen en namaken?
Ja, maar bij kleine, geometrische onderdelen (clips, houders, deksels) is meten en modelleren meestal nauwkeuriger en goedkoper: een scanner levert een mesh op die daarna moet worden opgeschoond en op maat gebracht. Scannen loont bij organische vormen of rondingen die lastig te meten zijn. Sommige makers in het netwerk scannen het onderdeel als je het opstuurt.