Onderdelen · 2026
Onderdeel niet meer leverbaar: zo kom je eraan met 3D-printen
Wat doe ik als het onderdeel dat ik nodig heb niet meer leverbaar is?
Zoek het eerst op onderdeelnummer bij onderdelenwinkels, tweedehands en tussen compatibele onderdelen. Vind je het niet en is het van plastic, zonder veiligheidsfunctie, dan kan een maker het met 3D-printen namaken, ook als er geen bestand van bestaat: hij modelleert het op basis van het kapotte onderdeel, foto's naast een liniaal en een paar maten. PETG voor bijna alles, ASA of ABS als het warm wordt of in de zon zit, TPU als het moet meegeven. Een klein onderdeel laten printen kost ongeveer € 11 (€ 5 – € 18), exclusief btw en verzending; het modelleren komt erbij. Op Fabrishare, een netwerk van makers, plaats je je onderdeel gratis en ontvang je binnen 24 uur offertes.
Voordat je laat printen: waar je een onderdeel zoekt dat niet meer leverbaar is
Dat de fabrikant het niet meer verkoopt, betekent niet altijd dat het nergens meer bestaat. Kijk eerst hier:
- 1
Het exacte onderdeelnummer
Zoek het nummer van het onderdeel op de explosietekening in de handleiding, op het typeplaatje van het apparaat of op het onderdeel zelf, waar het soms in staat. Met het nummer vind je veel meer dan met de naam.
- 2
Onderdelenwinkels en distributeurs
Gespecialiseerde winkels en distributeurs in andere landen hebben soms nog voorraad van onderdelen die de fabrikant niet meer verkoopt.
- 3
Tweedehands en sloop
Kapotte exemplaren van hetzelfde apparaat die voor onderdelen worden verkocht, autosloperijen voor auto's en motoren, en fora en groepen van liefhebbers van het model.
- 4
Compatibele onderdelen
Een fabrikant gebruikt hetzelfde onderdeel soms in meerdere modellen, en er bestaan universele vervangende onderdelen die passen: zoek op onderdeelnummer, niet alleen op model.
- 5
Een kant-en-klaar bestand
Op Printables of Thingiverse staan duizenden reserveonderdelen die anderen al hebben gemodelleerd. Controleer de maten en de licentie. Werkt niets hiervan, dan wordt het namaken.
Welke onderdelen die niet meer leverbaar zijn kun je laten 3D-printen?
Of het nog leverbaar is, maakt niet uit: wat telt, is wat het onderdeel doet. Ideaal is een onderdeel van plastic, met een duidelijke vorm, dat niemand beschermt.
Goed na te maken
- Knoppen, toetsen, deksels en sierdelen
- Clips, lipjes, haken en houders
- Wieltjes, poelies en tandwielen met weinig belasting
- Geleiders, stoppers, afstandhouders en adapters
- Behuizingen en batterijklepjes van oude apparaten
- Onderdelen van speelgoed, schaalmodellen en verzamelobjecten
Liever niet printen
- Veiligheidsonderdelen: remmen, bevestigingen, sluitingen van kinderzitjes, helmen
- Onderdelen bij gas, netspanning of naast een verwarmingselement
- Onderdelen met stoom of water onder druk, zoals die van een espressomachine of snelkookpan
- Afdichtingen die waterdicht moeten zijn
- Onderdelen die met voedsel in aanraking komen, als het materiaal daar niet geschikt voor is
- Assen, veren en metalen onderdelen die zwaar belast worden
Onderdelen die niet meer leverbaar zijn, per soort
Elk soort onderdeel heeft zijn eigen materialen en valkuilen. De gidsen per soort:
Huishoudelijke apparaten
Wieltjes van de vaatwasser, handgrepen, knoppen en schappen van de koelkast. Wat telt, zijn warmte, water en wasmiddel.
Onderdelen voor huishoudelijke apparatenMeubels
Verbinders, plankdragers, poten en geleiders van meubels die niet meer worden gemaakt. De belasting bepaalt het materiaal.
Meubelonderdelen laten 3D-printenAuto, motor en camper
Clips, kapjes, sierdelen en houders van oudere modellen. In de zon kan het interieur van een auto 70 °C of meer worden.
Onderdelen voor auto, motor en camperElk ander onderdeel
Wat je kunt laten printen, hoe je meet, welk materiaal je vraagt en de fouten die we al hebben gezien.
Onderdelen laten 3D-printenMuziekinstrumenten
Potmeterknoppen, kapjes, brugpinnen en onderdelen van instrumenten die niet meer worden gemaakt.
Onderdelen voor muziekinstrumenten
Zo wordt een onderdeel zonder bestand nagemaakt
Voor een onderdeel dat niet meer leverbaar is, bestaat bijna nooit een 3D-bestand. Een maker die ontwerpt, modelleert het met wat je hem stuurt; afhankelijk van het onderdeel werkt het een of het ander.
Eenvoudige onderdelen: schuifmaat en foto's
Deksels, clips, houders of afstandhouders worden gemodelleerd op basis van maten: diameters van de gaten, afstanden ertussen, diktes en hoogtes, gemeten met een schuifmaat. Voeg foto's van alle kanten toe met een liniaal ernaast.
Platte onderdelen: foto recht van voren of scanner
Voor een bijna plat onderdeel, zoals een deksel, een mal of een sierdeel, geeft een foto die precies recht van voren is genomen, met de liniaal op dezelfde hoogte als het onderdeel, de omtrek op schaal. Past het erop, dan doet de scanner van een gewone printer het nog beter: die kopieert het onderdeel op ware grootte.
Tandwielen en tandraderen
Tel de tanden en meet de buitendiameter: met die twee gegevens berekent de maker de module, de maat die de grootte van de tand bepaalt. Grijpt het in een ander tandwiel, stuur dan ook de gegevens daarvan mee.
Gebogen vormen: 3D-scannen
Een ergonomische knop of een onderdeel vol rondingen kun je beter scannen dan meten. Een scan geeft geen exacte passingsmaten, dus de maker combineert hem met schuifmaatmetingen op de punten die moeten passen. Niet elke maker scant: vink bij het plaatsen van je project ‘3D-scannen’ aan.
Het onderdeel naar de maker sturen
Is het onderdeel complex of past het heel nauw, dan is het het veiligst om het naar de maker van je keuze te sturen: hij meet het in de hand en vergelijkt de kopie met het origineel. Spreek dat vooraf af, in de offerte.
Als alleen de uitsparing over is
Is het onderdeel kwijt, dan is de plek waar het zat samen met het onderdeel dat erop aansluit vaak genoeg. En heeft het apparaat er nog een van, zoals het andere wieltje of het andere pootje, dan dient dat als voorbeeld.
Welk materiaal vraag je, afhankelijk van het gebruik?
Het originele onderdeel was misschien van een kunststof die je niet kunt printen. Het printmateriaal kies je op wat het moet verdragen:
| Gebruik van het onderdeel | Materiaal | Waarom |
|---|---|---|
| Dagelijks gebruik binnenshuis, met wat belasting | PETG | Sterk en een beetje flexibel: de standaardkeuze voor functionele onderdelen |
| Bij warmte of in de zon: auto, motor, voorkant van de oven, buiten | ASA of ABS | Kunnen een stuk hogere temperaturen aan dan PETG; ASA is bovendien bestand tegen zon |
| Moet meegeven of dempen: stoppers, rubbers, zachte wieltjes | TPU | Flexibel filament, zoals rubber |
| Wrijving of herhaalde belasting: tandwielen, scharnieren, clips die buigen | Nylon | Kan beter tegen slijtage en herhaald buigen dan PETG |
| Heel fijn detail: kleine knoppen, onderdelen van schaalmodellen of verzamelspeelgoed | Resin | Geeft het fijnste detail, maar is kwetsbaarder bij stoten |
| Alleen decoratie, zonder belasting of warmte | PLA | Makkelijk en goedkoop, maar vervormt door warmte |
Weet je niet welk materiaal je moet vragen, beschrijf dan in je project wat het onderdeel moet verdragen (warmte, gewicht, water, stoten) en laat de maker een voorstel doen.
Wat je meestuurt zodat de kopie in één keer past
- 1
Merk, model en bouwjaar
Van het apparaat, het meubel of het voertuig, en het onderdeelnummer als je het hebt. Zo kun je bekende maten opzoeken en zien of iemand het al heeft gemodelleerd.
- 2
Foto's met een liniaal
Van het onderdeel van alle kanten en van de plek waar het gemonteerd zit. Is het gebroken, plak de stukken dan voor de foto met tape aan elkaar.
- 3
De maten die moeten passen
Met een schuifmaat: gaten, assen, afstanden tussen schroeven en diktes. Dat is het belangrijkst; de rest van de vorm mag iets afwijken.
- 4
Wat het moet verdragen
Warmte, gewicht, water, stoten of beweging. Daarmee kiest de maker het materiaal.
- 5
Hoeveel je er nodig hebt
Is het niet meer leverbaar, denk dan aan een reserve: de tweede kost weinig, omdat het modelleren en voorbereiden al gedaan is.
Vraag om het bestand: dan verdwijnt het onderdeel niet opnieuw
Als een maker een onderdeel modelleert dat niet meer leverbaar is, is dat bestand het enige wat er nog van over is. Spreek in de offerte af of hij het aan je geeft: dan kun je het opnieuw laten printen als het weer breekt.
En test er eerst één: controleer of het past en het houdt voordat je reserves of de complete set bestelt.
Recht op reparatie en 3D-geprinte onderdelen
In de EU verplicht de richtlijn recht op reparatie (2024/1799), die de landen vóór 31 juli 2026 in hun wetgeving moesten omzetten, fabrikanten van bepaalde apparaten, zoals wasmachines, vaatwassers, koelkasten, beeldschermen en telefoons, om reparatie en reserveonderdelen aan te bieden tegen een prijs die niet afschrikt om te repareren.
Bovendien mogen ze, behalve om gegronde redenen zoals intellectueel eigendom, een onafhankelijke reparateur niet verhinderen om tweedehands, compatibele of 3D-geprinte onderdelen te gebruiken, zolang die aan de regels voldoen. Logo's of beschermde ontwerpen kopiëren mag nog steeds niet; een functioneel onderdeel opnieuw maken om iets van jezelf te repareren is iets anders.
Wat kost het om een onderdeel na te laten maken?
Prijzen voor het printen van de complete opdracht, exclusief btw en verzending, berekend met de calculator van Fabrishare. Een onderdeel dat niet meer leverbaar is, moet bijna altijd gemodelleerd worden: dat ontwerp komt erbij, verschilt sterk per onderdeel en kost bij een klein onderdeel vaak meer dan het printen.
| Onderdeel | Techniek | Prijsklasse | Meestal |
|---|---|---|---|
| Klein onderdeel (beugel, clip) | FDM | € 5 – € 18 | € 11 |
| Middelgrote behuizing of deksel | FDM | € 8 – € 27 | € 17 |
Een klein onderdeel houdt de printer ongeveer 20 minuten bezig. Grote FDM-onderdelen hebben geen prijsindicatie: die hangen af van de printuren en of ze uit één stuk of uit meerdere delen bestaan. Elke maker noemt zijn prijs in de offerte.
Wat er bij het netwerk binnenkomt
Van de 110 aanvragen die Fabrishare tussen mei en oktober 2026 registreerde, waren er 26 voor reserveonderdelen en functionele onderdelen, de op twee na grootste groep. 22 kwamen met een bestand binnen en 3 zonder, om het onderdeel te modelleren of te scannen.
Zo laat je je onderdeel namaken
- 1Plaats je project gratis met foto's, maten, merk en model, of met het bestand als je het hebt gevonden.
- 2Zeg wat het onderdeel moet verdragen en of je het bestand wilt krijgen.
- 3Binnen 24 uur ontvang je offertes met de prijs van het ontwerp en het printen, het materiaal en de levertijd; vergelijk en kies.
Vragen over onderdelen die niet meer leverbaar zijn
Kun je een onderdeel dat niet meer leverbaar is laten 3D-printen?
Ja, als het van plastic is en geen veiligheidsfunctie heeft: knoppen, clips, deksels, houders, wieltjes, geleiders of tandwielen met weinig belasting. Je hebt geen bestand nodig: een maker modelleert het op basis van het kapotte onderdeel, foto's met een liniaal en maten.
Wat kost het om een onderdeel na te laten maken?
Een klein onderdeel printen kost tussen € 5 en € 18 (meestal ongeveer € 11), en een middelgroot ongeveer € 17, exclusief btw en verzending. Omdat er bijna nooit een bestand is, komt het modelleren erbij; elke maker noemt dat in zijn offerte.
Ik heb het onderdeel niet meer. Kan het toch?
Ja, op basis van de plek waar het zat en het onderdeel dat erop aansluit, met foto's en maten. Heeft het apparaat er nog een van, zoals het andere wieltje of het andere pootje, dan dient dat als voorbeeld.
Is het net zo sterk als het origineel?
Met het juiste materiaal vaak wel. PETG voor dagelijks gebruik, ASA of ABS als het warm wordt, nylon voor tandwielen en onderdelen die schuren, TPU als het moet meegeven. Beschrijf wat het moet verdragen en test er één voordat je meer bestelt.
Kun je een tandwiel laten namaken?
Ja, als het niet zwaar belast wordt. Tel de tanden en meet de buitendiameter: daarmee berekent de maker de module. In nylon kan het beter tegen wrijving dan in PETG. Een metalen tandwiel dat veel kracht overbrengt, liever niet.
Mag je een onderdeel kopiëren dat niet meer te koop is?
Een functioneel onderdeel opnieuw maken om iets van jezelf te repareren levert meestal geen problemen op. Wat je niet kopieert, zijn logo's, merken of beschermde ontwerpen. Bij het plaatsen van je project bevestig je dat je het recht hebt om het te laten printen.
Krijg ik het bestand van het onderdeel?
Dat hangt af van wat je met de maker afspreekt: vraag erom in de offerte. Met het bestand kun je het onderdeel opnieuw laten printen wanneer dat nodig is.
Hoe lang duurt het?
De offertes komen binnen 24 uur. Een klein onderdeel printen kost ongeveer 20 minuten printtijd; het modelleren kost extra tijd, en elke maker noemt de totale levertijd, inclusief verzending, in zijn offerte.