Fabrishare
Fabrishare

Functionele onderdelen · 2026

Tandwielen en mechanische onderdelen laten 3D-printen

Kun je een tandwiel 3D-printen dat echt werkt?

Ja, als het weinig belasting krijgt, langzaam draait en niet warm wordt: tandwielen en rondsels van huishoudelijke apparaten, speelgoed, rolluiken en schaalmodellen, poelies, lagerbussen, nokken, scharnieren en tandheugels. Het materiaal dat slijtage het best verdraagt, is nylon; PLA en PETG zijn goed voor prototypes en onderdelen die weinig te verduren krijgen. Voor een recht tandwiel heeft de maker het aantal tanden en de module (of de buitendiameter) nodig, de breedte en de maat van de as. Een klein tandwiel kost ongeveer € 11, exclusief btw en verzending. Op Fabrishare, een netwerk van makers, plaats je je project gratis en ontvang je binnen 24 uur offertes.

Welke mechanische onderdelen het geprint houden en welke niet

Een geprint kunststof onderdeel is geen stalen onderdeel. Het werkt goed waar het origineel al van kunststof was of waar de belasting klein is.

3D-printen werkt goed voor

  • Kunststof tandwielen en rondsels van huishoudelijke apparaten, speelgoed, rolluiken en mechanismen die al van kunststof waren
  • Poelies en tandriemschijven voor de riemen van printers, robots en schaalmodellen
  • Lagerbussen en geleiders die langzaam over een metalen as draaien of schuiven
  • Nokken, hendels, scharnieren en aanslagen van lichte mechanismen
  • Tandheugels en rondsels van laden, kleine kleppen en schaalmodellen
  • Prototypes om een mechanisme te testen voordat het in metaal wordt gemaakt

Beter metaal of een kant-en-klaar onderdeel

  • Tandwielen van boormachines, haakse slijpers en motoren met veel koppel of een hoog toerental
  • Versnellingsbakken en aandrijvingen met continue belasting
  • Kogellagers: het huis wordt geprint en er komt een gewoon kogellager in
  • Onderdelen naast een motor of iets heets, boven zo'n 90 °C
  • Veiligheidsmechanismen: hijsen van lasten, remmen, sluitingen die gewicht boven mensen dragen

Welk materiaal voor tandwielen en onderdelen die wrijven?

Afgeronde waarden; ze verschillen per filamentfabrikant en per manier van printen.

MateriaalWaarvoorLet op
PLAPrototypes om maten en ingrijping te controlerenWordt rond 55 °C zacht; bij continue wrijving warmt het op en vervormt het
PETGOnderdelen met weinig belasting en af en toe gebruikWordt rond 70 °C zacht en slijt sneller dan nylon
Nylon (PA)Tandwielen, lagerbussen en scharnieren voor echt gebruik: verdraagt slijtage het bestNeemt vocht op en niet elke maker print het
Nylon met koolstofvezel (PA-CF)Onderdelen die stijver moeten zijn en niet mogen vervormenDuurder; de vezel slijt de nozzle en minder makers bieden het aan
POM (acetaal)Het kunststof van veel spuitgegoten tandwielenLastig te printen: laat los van het printbed en krimpt bij het afkoelen; weinig makers bieden het aan
ResinKleine, nauwkeurige tandwielen voor schaalmodellen en mechanismen met heel weinig belastingStandaard resin is bros: één klap en er breekt een tand af

In een slijtagetest van de Universiteit van Warwick met tandwielen geprint in vijf materialen uit de nylonfamilie hield een zuiver nylon het het best; in een ander onderzoek bezweken de PLA-tandwielen door de warmte. Twijfel je, beschrijf dan in je project wat het onderdeel doet en hoe snel het draait, en de maker stelt het materiaal voor.

Welke gegevens de maker nodig heeft

Met het bestand ben je er. Zonder bestand besparen deze gegevens je extra versies. De formules gelden voor gewone rechte tandwielen (drukhoek van 20°, zonder profielverschuiving):

OnderdeelWat je meet of doorgeeftTip
Recht tandwielAantal tanden, module of buitendiameter, tandbreedte en maat van de asBuitendiameter = module × (tanden + 2): 20 tanden met module 1 is 22 mm
Twee tandwielen die in elkaar grijpenHetzelfde van allebei, plus de afstand tussen hun assenAsafstand = module × (tanden van het ene + tanden van het andere) ÷ 2
As en bevestigingDiameter van de as en hoe hij vastzit: afgevlakt (D-vorm), spiebaan, splines of stelschroefEen stelschroef zit steviger tegen een metalen moer die in het onderdeel is ingelegd
RiemschijfType riem (bijvoorbeeld GT2), aantal tanden, breedte van de riem en asHet type staat meestal op de riem gedrukt
LagerbusDiameter van de as, buitendiameter en lengteDe maker stemt het gat af op zijn printer, zodat het draait zonder te wiebelen
Tandheugel, nok of scharnierModule van de tandheugel, slag van de nok, diameter van de penEen foto met de schuifmaat en een schets met maten zeggen meer dan een beschrijving

Slijtage, smering en speling

Een geprint tandwiel slijt sneller dan een spuitgegoten exemplaar, vooral bij continue belasting. Het helpt als het koel blijft: bij hoge snelheid warmt de wrijving het kunststof op en wordt het zacht. Past het in het mechanisme, dan verdeelt een tand die iets breder is dan het origineel de belasting beter.

Smering: een vet dat geschikt is voor kunststof. Sommige oliën en vetten tasten bepaalde kunststoffen aan; zat er af fabriek vet in het apparaat, gebruik dan liefst hetzelfde type.

Speling: twee tandwielen hebben een beetje ruimte tussen de tanden nodig om niet vast te lopen, en bij FDM worden onderdelen iets dikker dan het ontwerp. De maker compenseert dat voor zijn printer; daarom is bij een onderdeel dat moet ingrijpen een testprint vóór de definitieve versie verstandig.

Toleranties, speling en schroefdraad
Onderdelen voor huishoudelijke apparaten
Onderdelen die niet meer leverbaar zijn

Prijzen: een klein tandwiel, een middelgroot onderdeel en een serie

Prijsindicaties voor de complete bestelling, exclusief btw en verzending, berekend met de Fabrishare-calculator in FDM. Een klein tandwiel of een lagerbus van zo'n 3 cm kost ongeveer € 11, met ongeveer 20 minuten printtijd; een middelgroot onderdeel van zo'n 6 cm tussen € 8 en € 27. In nylon of met koolstofvezel wordt het duurder, en moet het nog gemodelleerd worden, dan komt het ontwerp erbij. De exacte prijs geeft elke maker in zijn offerte.

OnderdeelTechniekBereikGebruikelijk
Klein onderdeel (beugel, clip)FDM€ 5 – € 18€ 11
Middelgrote behuizing of dekselFDM€ 8 – € 27€ 17
Serie van 100 kleine onderdelenFDM€ 93 – € 309€ 193
Alle prijzen en wat erbij inbegrepen is
Bereken de prijs van je bestand

Eerst een testprint, dan de serie

  1. 1

    Een testonderdeel

    In PLA of PETG, snel en goedkoop, om de maten, de ingrijping en de pasvorm op de as te controleren.

  2. 2

    Aanpassingen

    Met wat niet klopt (een tand die schuurt, een as die net te krap zit) past de maker het model aan. Moet er nog aan gesleuteld worden, dan is STEP beter dan STL.

  3. 3

    Het definitieve onderdeel

    In het uiteindelijke materiaal: meestal nylon als het wrijft of belast wordt.

  4. 4

    De serie

    Heb je er meerdere nodig, keur er dan één goed voordat je de rest bestelt. Ter indicatie: 100 kleine onderdelen in FDM kosten ongeveer € 1,93 per stuk.

Andere functionele onderdelen

Zo bestel je je mechanische onderdeel

  1. 1Plaats je project gratis met het bestand of met de gegevens van het onderdeel (tanden, module, as), foto's met de schuifmaat en waarvoor het is.
  2. 2Makers uit het netwerk sturen je binnen 24 uur hun offerte met prijs, materiaal en levertijd.
  3. 3Je vergelijkt en kiest, en de maker print het en stuurt het naar je op.
Print je in nylon of technische onderdelen? Word maker in het netwerk

Veelgestelde vragen

Wat kost het om een tandwiel te laten 3D-printen?

Een klein tandwiel in FDM van zo'n 3 cm kost ongeveer € 11 (tussen € 5 en € 18) en een middelgroot onderdeel van zo'n 6 cm tussen € 8 en € 27, exclusief btw en verzending. In nylon of met koolstofvezel wordt het duurder, en het modelleren komt erbij. De exacte prijs geeft elke maker in zijn offerte.

Welk materiaal is het beste voor een geprint tandwiel?

Nylon (PA) voor echt gebruik: dat verdraagt slijtage het best. Met koolstofvezel (PA-CF) is het stijver. PETG voor onderdelen met weinig belasting en PLA alleen voor prototypes. POM, het materiaal van veel spuitgegoten tandwielen, is lastig te printen en weinig makers bieden het aan.

Houdt een tandwiel van PLA het?

Voor een prototype of een mechanisme dat weinig beweegt wel. Bij continue wrijving warmt het op en wordt het zacht (rond 55 °C): voor echt gebruik neem je nylon of, als de belasting klein is, PETG.

Hoe weet ik de module van een tandwiel?

Tel de tanden en meet de buitendiameter met een schuifmaat: bij een gewoon recht tandwiel is module = buitendiameter ÷ (tanden + 2). Met 20 tanden en 22 mm is dat module 1. Modules zijn genormaliseerde waarden, zoals 0,5, 1, 1,5 of 2. Grijpt het in een ander tandwiel, stuur dan ook de gegevens daarvan mee.

Kun je een tandwiel van een boormachine of een keukenmixer laten printen?

Van een boormachine of een haakse slijper niet: veel koppel en een hoog toerental. Van een apparaat met weinig belasting waarvan het originele tandwiel van kunststof was soms wel, in nylon, maar het slijt: vraag om een testprint en houd er rekening mee dat het korter meegaat dan het origineel.

En kogellagers?

Kogellagers worden niet geprint: je laat het onderdeel printen waar het lager in zit en zet er een gewoon kogellager in, dat goedkoop is. Een eenvoudige lagerbus die langzaam om een as draait, kan wel geprint worden, liefst in nylon.

Moet je geprinte tandwielen smeren?

Het helpt, met een vet dat geschikt is voor kunststof: sommige oliën en vetten tasten bepaalde kunststoffen aan. Zat er af fabriek vet in het apparaat, gebruik dan hetzelfde type.

Ik heb geen bestand. Kan iemand het ontwerpen?

Ja: een maker die ontwerpt, modelleert het op basis van het oude onderdeel, foto's met de schuifmaat of het tandwiel dat erin grijpt, en het ontwerp wordt apart geoffreerd. Is het kapot, bewaar dan de stukken: uit de tanden die er nog zijn, haal je de module.

Kan er een serie gemaakt worden?

Ja. Meestal keur je eerst een testonderdeel goed en bestel je daarna de serie. Ter indicatie: 100 identieke kleine onderdelen in FDM kosten ongeveer € 1,93 per stuk, exclusief btw en verzending.